T�rkiye

Gurbet ve Hasretlik

12 Kasım 2011

‎”Eğin kadın ve erkeğinin başta gurbet olmak üzere türlü nedenlerden duygulanarak söyledikleri uzun hava ezgisine Eğin ağzı denir. Beş ve dört dizeli olan bu kıtaların üçüncü dizelerinin çoğunlukla -Ela gözlerini sevdiğim ağam,- olarak söylenmesindendir ki elagözlü de denilmektedir.”
”Hangi ağızla söylenirse söylensin bu ağızlar geleneksel olarak bu ağızlarda iki elagözlü bir maya usulünden sapmama vardır.”

”Eğinlinin gurbet merkezi İstanbul’dur. İstanbul’un fethi sonunda Sultan Fatih ‘in isteği ile İstanbul’u ikinci vatan yapan Eğinliler büyük şehrin gerekli bazı yiyecek maddelerini tekellerine alarak her iki vatanlarında da iyi yaşantıyı sağlamışlardır. Ancak buharlı gemilerin icadından önce İstanbul’a aile getirmek padişahın fermanına bağlı olduğundan Eğin kadınları memleketlerinde kalırlar ancak erkekler İstanbul’da olurlardı. Bu gitmeye pek de gönüllü başlamayan delikanlı eşinden ayrılırken derdini elagözlü ve maya söyleyerek giderirdi,

Gider oldum tedarikim görüldü,
Gitme diye yar boynuma sarıldı.
Bilmem neylemiştim hain feleğe,
Niye beni nazlı yardan ayırdı?

”Yolcular, Eğin’den ayrılırken kurban kesilirdi. Bu adak ilerideki olacak tüm kötülükleri gidermek amacına yönelikti;

Çekin kıratımı nalbant nallasın,
Kesin kurbanımı kanı damlasın,
Bir yiğit ki muradını almazsa
Mendil alsın ölenedek ağlasın…

”İstanbul’a gidilmek için genellikle Fırat üzerindeki köprüden geçilmek zorunluluğu vardır. Ayrılık hayli hazin geçmiştir. Köprüyü geçince uzayan yokuşun ortasında Sultan Çeşmesi vardır. Bu çeşmeye ulaşan gurbetçi dönüp Eğin’e bir daha bakacaktır;

Eğin köprüsünü geçtim o yana,
Nazlı yarim damdan bakıyor bana.
Taramış zülfünü dökmüş gerdana,
Can gerek ki bu sevdaya dayana…

Gelin de elbette giden erinin Sultan Çeşmesinden kendisi için dediklerini duyar gibi olup karşılık verecektir;

Gediğe varmadan Sultan Çeşmesi,
Nazlı yarmış evimizin neş’esi.
Ela gözlerini sevdiğim ağam,
Çok zor oldu senden ayrı düşmesi…

Gelin, bu itirafla kalmayıp eşini götüren katırcıya da onu rahat ettirmesi için yalvaracaktır;

Yine mi gurbete canımın içi,
Dar mı geldi sana Eğin ‘in içi?
Sana yalvarıram ağa katırcı,
Hoş götür ağamı, olursun hacı…”

“Aylar geçecektir. Haberler kesiktir. Meraklar çoktur, kuşkular çoktur;

Akşam olur, güneş gider ay gelir,
Ben ağlarım gözlerimden kan gelir.
Herkesin ağası evli evinde
Benim ağam hangi handa yan gelir?”

”Eğin kadınlarına göre ağalarının bu gidişleri nin nedeni hain katırcılardır;

Katırcı katırın kala miriye,
Götürme ağamı döndür geriye.
Kalem kaşlarına ela gözüne,
Vermişim gönlümü almam geriye…”

”Bu kadınlardan birinin Sultan Aziz’e başvuracak kadar acıyı içinde duyduğu da olmuştur;

Bir mektup gönderdim Sultan Aziz’e,
Okuttursun camilerde vaize,
Ya İstanbul için ferman yollasın,
Yahut da ağamı göndersin bize ”

Bu Yazı; http://www.kemaliye.eu/eginagzi.htm  sitesinde yayımlanmıştır. kaynak olarak Türkü sitesi

olarak gösterilmiştir. Sevil Arıkan Erdoğan tarafından da Dolunay Köyü sitesinde  de yayınlanmıştır.

6 Yorum var.

  • Sevil Akın Erdoğan dedi ki:

    Merhabalar,

    İlgili yazı alıntı olup tarafımca yazılmış birr yazı değildir.
    http://www.kemaliye.eu/eginagzi.htm sitesini ziyaretimde okuduğum ve beğendiğim için facebook kemaliye dolunay köyü adlı sitemde paylaşılmıştır.İlgili sitede yazının kaynağını : Türkü sitesi olarak paylaşmış olup yazarı tarafımcada bilinmemektedir.
    Yanlış anlaşılmaya mahal vermemek için sizlerlede paylaşmak istedim.
    Sevgi ve saygılarımla,
    Sevil Akın Erdoğan
    Not : Sevil Hanım gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Uyarınız için teşekkürler. BAHÇEDER

  • Ulvi ÖZGENEL dedi ki:

    Sultan Çeşmesi gerçekten var mıdır? Varsa hala yerinde midir? Yeri neresidir?

    Eğin Ağzından başka, Apçağa Ağzı ve Venk Ağzı mı var? Net olarak öğrenebilir miyiz?

    Teşekkürler…

  • cengiz.uygun dedi ki:

    SULTAN ÇESMESİ İÇİN Fırat üzerindeki köprüden . Köprüyü geçince uzayan yokuşun ortasındaki Sultan Çeşmesi dir vardır. Bu çeşmeye ulaşan gurbetçi dönüp Eğin’e bir daha bakar bana söylenen budur böyle biliyorum büyüklerden duydugum kadarıyla aktarmak istedim .

  • cengiz.uygun dedi ki:

    EĞİN HALK MÜZİGİ NİN ÖZELLİKLERİ TÜRLERİ CALGILARI AGZI : CALGILARI klarnet,keman,davul, tef, darbuka dır . EGİN TÜRKÜ AGIZLARI : eğin agzı , sandık agzı, venk agzı, apcaga agzı , tırman agzı,dır bildiklerim bu ulvi abi

  • cengiz.uygun dedi ki:

    sevil erdogan akın da link olarak vermiş yukarıda

  • cengiz.uygun dedi ki:

    düzeltme pardon Sevil AKIN ERDOGAN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Next Post
»