T�rkiye

Eğinli Said Paşa

07 Şubat 2012

 

Eğinli Said Paşa’nın hatıratının orijinal metninden bir sayfayı tesadüfen bu haftaki Osmanlıca dersimizde incelemek üzere çoğaltmaktayken değerli Burhan hocamızın konuyu gündeme getirmesi beni de oldukça heyecanlandırdı. Kendisine ait bazı bilgileri ben de paylaşmak istedim;
Hemşehrimiz Eğinli (İngiliz) Said Paşa, Mühendishânede yetişip Edinburgh Üniversitesi ve İngiliz Kraliyet Askerî Akademisi’nde (Royal Military Academy) eğitim gören Osmanlı Devletinin parlak öğrenci ve subaylarından biri olarak tarihte iz bırakmıştır. . İngiltere’deki eğitimi sırasında çeşitli fabrikalarda uygulama eğitimi de görmüş, İngiliz dili ile kültürünü yakından tanımış, dostluklar kurmuştur. Uzun yıllar İngiltere’de bulunduğundan genellikle İngiliz tesirine açık noktalardaki vazifelere getirilen ve “İngiliz Said” olarak tanınan Eğinli Said Paşa’nın ülkesine döndükten sonra öncelikle İngiliz nüfuzunun en çok kendisini hissettirdiği Bahriye’de, yine İngiliz desteğine ihtiyaç duyulduğu dönemde de Mabeyn’de görevlendirilmiş ve. İngiliz basınına bakıldığında bu görevlendirmeler memnuniyetle karşılanmıştır. Öte yandan, üzerinde açık bir Avrupa desteği olan Mithat Paşa’nın  sürgününü, Tersâne Konferansı kararlarının hafifletilmesini veya Ayastefanos Anlaşması’nın, Kıbrıs elden çıkarılarak tolere edilmeye çalışıldığı Berlin anlaşmasını Sultan II. Abdülhanmid, hep Said Paşa eliyle gerçekleştirmiş, böylece İngiliz desteğini veya tepkisini, asgariye indirmiştir.  Nitekim Sultan Hamid, Zeytun Ermeni olaylarında yine Said Paşa’ya ihtiyaç duymuştur.
Ali Suavi olayı ile de adı sıklıkla anılan Eğinli Said Paşa’nın kaleme aldığı hatıraları 93 Harbinin imparatorluğu temellerinden sarsması, Rumeliden göçler, yapılan ağır antlaşmalar, cephelerde ve diplomasi masasındaki ağır hezimetler, Zeytun Ermeni olayları ve Anadolu’nun o yıllar içeresinde bulunduğu durumu çarpıcı tasvirlerle günümüze aktarmakla beraber son dönem bir Osmanlı bürokratının hayatının öğrenilmesi ve anlaşılması açısından çok önemli bir kaynaktır. Söz konusu eser İngiliz Said Paşa ve Günlüğü (Jurnal) adıyla Arı Sanat Yayınevinden 2010 yılında, II. Abdülhamid’in İlk Mabeyn Feriki Eğinli Said Paşa’nın Hatıratı I-II 1876-1880 adıyla, Bengi Kitap tarafından bence daha itinalı olarak geçtiğimiz yıl yayınlanmıştır.Kitap Kapakları ve Said Paşa’nın Çemberlitaş’ta bulunan kabrinin fotoğrafını da ekte bulabilirsiniz.
Bu arada, Eğinli Said Paşa Mâbeyn’de görev aldığından, genellikle zamanın mâbeyn başkâtibi Mehmed Said Paşa ile karıştırılır. 1838 Erzurum doğumlu olan Mehmed Said Paşa, Küçük Said Paşa veya Şapur Çelebi olarak anılmaktadır. Ve kabri Eyüp Camii Haziresindedir

Kemaliye’mizin daha nice değerleri var, hele ki bir de üzerinde yıllarca çalıştığım ve definecilerce her gün talan edilen arkeolojik mirasımızdan söz edebilseydik…

Selam ve saygılarımla,

Kerim Altuğ
Arkeolog

1 Yorum var.

  • Ulvi ÖZGENEL dedi ki:

    Sn.Kerim Altuğ’u tanıyabilir miyiz? Internette araştırdım, bulamadım. Hakkında kısa bilgiler var.

    Kendilerine çok teşekkür ederim. Eğin’in arkeolojik zenginliği konusunda çalışmaları varsa, ortaya çıkan bilgilerden yararlanmağı çok isterim.

    Öte yandan, internet sitemiz zenginleşiyor. Çok mutlu oluyorum. Sanıyorum, bir çok yerel internet siteleri kurulup öylece kalıyor. Oysa, BAHÇEDER’in internet sitesi sürekli güncelleşiyor.

    Sevgili Hemşerilerimiz; internet sitemizin sürekliliği sizin elinizde. Lütfen, yazılarınızla ve fotoğraflarla sitemizi zenginleştiriniz.

    Sn.Kerim Altuğ’a yeniden teşekkür ediyorum. Başarılar diliyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.